Wczesna kastracja kot\u00f3w ju\u017c od lat budzi wiele kontrowersji. Przedstawiana przez niekt\u00f3rych jako \u201efanaberia rodem ze Stan\u00f3w\u201d, lub wymys\u0142 hodowc\u00f3w zazdrosnych o swoje ewentualne dochody, w rzeczywisto\u015bci jest jedynym skutecznym sposobem na ograniczenie nadmiernej populacji zwierz\u0105t domowych, r\u00f3wnie\u017c tych rasowych, a przede wszystkim swobodnie wychodz\u0105cych kot\u00f3w domowych. Przyczyn\u0105 \u015bmierci numer jeden w\u015br\u00f3d bezdomnych kot\u00f3w i ps\u00f3w pozostaje eutanazja. Schwytane i zatrzymane w schroniskach, maj\u0105 niewielkie szanse na adopcj\u0119, i wiele z nich ko\u0144czy \u017cycie przedwcze\u015bnie. Koty, kt\u00f3re pozostaj\u0105 na wolno\u015bci, umieraj\u0105 m\u0142odo z powodu chor\u00f3b, niedo\u017cywienia, lub pod ko\u0142ami samochod\u00f3w. Dlatego to z my\u015bl\u0105 o nich przede wszystkim zacz\u0119to w latach 80-tych ubieg\u0142ego wieku badania nad wczesn\u0105 kastracj\u0105 kot\u00f3w. Pocz\u0105tkowo poddawano zabiegowi przede wszystkim zwierz\u0119ta ze schronisk, tak, aby adoptowane przez nowych w\u0142a\u015bcicieli, nie by\u0142y ju\u017c nara\u017cone na przypadkowe rozmno\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n
Przez wiele lat przedzia\u0142 6-8 miesi\u0119cy by\u0142 rekomendowanym wiekiem dla kastracji kot\u00f3w. Nie ma \u017cadnego naukowego powodu dla takiego akurat wieku, sta\u0142 si\u0119 on po prostu pewn\u0105 \u201etradycj\u0105\u201d. Tak d\u0142ugie trzymanie si\u0119 schematu sprawi\u0142o, \u017ce wprowadzenie jakiejkolwiek zmiany jest obecnie bardzo trudne. Nawet pojawiaj\u0105ce si\u0119 co kilka lat, od\u015bwie\u017cane i wzbogacane o nowe dane wyniki bada\u0144 ponad p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca ju\u017c kot\u00f3w, wykastrowanych przed uko\u0144czeniem 16 tygodnia \u017cycia, z kt\u00f3rych najstarsze maj\u0105 ju\u017c po 11 lat, z trudem przebijaj\u0105 si\u0119 przez utarte szlaki i schematy.<\/p>\n\n\n\n
Psy okre\u015bla si\u0119 jako 15 razy bardziej p\u0142odne od ludzi, natomiast koty jako 45 razy bardziej p\u0142odne \u2013 jedna kotka potrafi odchowa\u0107 w roku dwa mioty, przy d\u0142ugim i ciep\u0142ym lecie urodzi\u0107 jeszcze trzeci \u2013 niech z ka\u017cdego z tych miot\u00f3w przetrwa cho\u0107 jedna kotka, po roku mamy ju\u017c na danym terenie 3-4 p\u0142odne kotki, z kt\u00f3rych po dw\u00f3ch latach b\u0119dzie ju\u017c na tym samym terenie 9-12 kotek. To oczywi\u015bcie przy bardzo skromnych za\u0142o\u017ceniach, \u017ce z ka\u017cdego miotu ka\u017cdej kotki przetrwa i rozmno\u017cy si\u0119 tylko jedno koci\u0119. Ile dodatkowych koci\u0105t \u201ezmajstruj\u0105\u201d kocurki po takiej kotce\u2026 Nie m\u00f3wi\u0119 tu tylko o kotach domowych, nierasowych. Wiem z do\u015bwiadczenia, \u017ce w\u0142a\u015bciciele kot\u00f3w rasowych bardzo cz\u0119sto oci\u0105gaj\u0105 si\u0119 z kastracj\u0105 swoich pupili \u2013 bo pora nie taka, bo pieni\u0105dze, bo jeszcze nie by\u0142o rujki, bo m\u00f3j kocur nie znaczy, bo m\u00f3j lekarz ka\u017ce czeka\u0107, a m\u00f3j to w og\u00f3le m\u00f3wi, \u017ce szkoda, bo taki \u0142adny kot. Nie wszystkie koty rasowe to koty niewychodz\u0105ce. Wiele z nich trafia do dom\u00f3w z ogrodami, i je\u015bli nie s\u0105 w por\u0119 wykastrowane, potrafi\u0105 zostawi\u0107 po sobie \u015blad w bardzo wielu egzemplarzach, szczeg\u00f3lnie kocury. Cz\u0119sto te\u017c nowi w\u0142a\u015bciciele, dla pr\u00f3by, \u201edopuszczaj\u0105\u201d kotki, \u017ceby cho\u0107 raz mia\u0142y koci\u0119ta. Znalezienie nowych dom\u00f3w cz\u0119sto ich przerasta, i w rezultacie bez trudu znajdujemy w schroniskach bezdomne koty \u201ew typie rasy\u201d, kt\u00f3re urodzi\u0142y si\u0119 na wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Przez lata oponenci wczesnej kastracji kot\u00f3w wysuwali r\u00f3\u017cne swoje obawy, jakie niebezpiecze\u0144stwa i p\u00f3\u017ane efekty mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 kastracja przed osi\u0105gni\u0119ciem dojrza\u0142o\u015bci, a dok\u0142adniej ta zupe\u0142nie wczesna, czyli przed uko\u0144czeniem 16 tygodnia \u017cycia. Wypunktowano kilka najwa\u017cniejszych, zasadniczych kwestii, w kt\u00f3rych wczesna kastracja kota mia\u0142a spowodowa\u0107 nieodwracalne i niezwykle szkodliwe nast\u0119pstwa. Poni\u017cej przedstawi\u0119, jak do chwili obecnej, na podstawie systematycznych bada\u0144 i por\u00f3wna\u0144 kot\u00f3w kastrowanych wcze\u015bnie, przed uko\u0144czeniem 16 tygodnia, tych kastrowanych \u201etradycyjnie\u201d, i niekastrowanych, wygl\u0105daj\u0105 fakty w sprawach, kt\u00f3rych obawiano si\u0119 najbardziej.<\/p>\n\n\n\n
Problemy behawioralne.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Temperament i charakter kota to wypadkowa wielu czynnik\u00f3w, w ogromnej przewadze tych genetycznych, w trakcie \u017cycia modyfikowanych przez \u015brodowisko, czyli kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c warunki, w jakich kot si\u0119 znalaz\u0142, jego opiekun\u00f3w, inne koty, przyjazne b\u0105d\u017a nieprzyjazne (z punktu widzenia kota) otoczenie. Zasadniczym elementem kszta\u0142tuj\u0105cym kocie temperamenty jest dob\u00f3r hodowlany. Kastracja jako taka jest ogromnym sprzymierze\u0144cem, poniewa\u017c bardzo pozytywnie wp\u0142ywa na behawior kot\u00f3w, redukuje u nich pop\u0119d pchaj\u0105cy je do w\u0142\u00f3cz\u0119gostwa i poszukiwania partnera (w 90%), agresj\u0119 pomi\u0119dzy kocurami (w 60%), znaczenie (w 50%), przed\u0142u\u017ca kocie \u017cycie o \u015brednio 3-5 lat, i tworzy z kota lepszego kompana cz\u0142owieka. Wczesna kastracja kota wzmacnia jeszcze te efekty. W miar\u0119 dojrzewania hormony p\u0142ciowe maj\u0105 powa\u017cny wp\u0142yw na zachowanie kota, bez wzgl\u0119du na jego p\u0142e\u0107. Wczesna kastracja pozbawia go okresu burzy hormonalnej, dzi\u0119ki czemu znacznie \u0142atwiej jest opiekunom kszta\u0142towa\u0107 jego charakter.<\/p>\n\n\n\n Oty\u0142o\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n To kolejny powa\u017cny argument, w swoim czasie wysuwany przeciwko kastracji jako takiej. Prawda jest taka, \u017ce na wyst\u0105pienie oty\u0142o\u015bci wp\u0142yw maj\u0105 przede wszystkim dieta, poziom aktywno\u015bci i wiek kota. R\u00f3\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, \u017ce kotki s\u0105 dwukrotnie bardziej podatne na oty\u0142o\u015b\u0107, ale \u017cyj\u0105 one d\u0142u\u017cej, i generalnie s\u0105 bardziej rozpieszczane, oczywi\u015bcie w uj\u0119ciu statystycznym, jak to wynika z ankiet wype\u0142nianych przez w\u0142a\u015bcicieli. Zwierz\u0119ta kastrowane og\u00f3lnie potrzebuj\u0105 oko\u0142o 30% kalorii mniej, ni\u017c ich aktywni seksualnie pobratymcy. Skupianie si\u0119 na kaloriach jest jednak p\u00f3j\u015bciem w \u015blep\u0105 uliczk\u0119, poniewa\u017c kluczow\u0105 spraw\u0105 jest jako\u015b\u0107 jedzenia i ruch. Badania nad bezdomnymi kastrowanymi kotami pokazuj\u0105, \u017ce prowadz\u0105 one zdrowszy tryb \u017cycia, nie nara\u017caj\u0105 si\u0119 na b\u00f3jki, nie podlegaj\u0105 wahaniom hormonalnym, i nie s\u0105 wcale oty\u0142e, w por\u00f3wnaniu do kot\u00f3w niekastrowanych. Koty te maj\u0105 jednak znacznie wi\u0119cej ruchu, ni\u017c te przebywaj\u0105ce w domach. Dobrze dobrana dieta i odpowiednia dawka ruchu zapobiegaj\u0105 oty\u0142o\u015bci u kastrowanych zwierz\u0105t, r\u00f3wnie\u017c tych niewychodz\u0105cych. Ruch to na og\u00f3\u0142 czynnik, kt\u00f3rego najbardziej brakuje kotom mieszkaj\u0105cym w domach na ograniczonej przestrzeni, je\u015bli nie jest ona dobrze zorganizowana, a w\u0142a\u015bciciele nie maj\u0105 czasu na odpowiedni\u0105 dawk\u0119 naprawd\u0119 aktywnej zabawy ze swoim pupilem. Wczesna kastracja kota nie powoduje u niego innego, ni\u017cszego zapotrzebowania na energi\u0119 i ruch, ni\u017c kastracja przeprowadzona w tradycyjnym wieku 7-8 miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n aktualizacja sierpie\u0144 2025<\/em><\/p>\n\n\n\n Nowe badania wykaza\u0142y, \u017ce koty, kt\u00f3re s\u0105 kastrowane w wieku czterech miesi\u0119cy, w por\u00f3wnaniu z tradycyjnym sze\u015bciomiesi\u0119cznym kotem nie s\u0105 bardziej nara\u017cone na problemy z wag\u0105 wraz z wiekiem.<\/p>\n\n\n\n Badanie opublikowane w \u201eVet Record\u201d, w kt\u00f3rym przeanalizowano ponad 2000 zapis\u00f3w klinicznych dotycz\u0105cych 584 kot\u00f3w domowych, nie wykaza\u0142o r\u00f3\u017cnic w ocenie kondycji cia\u0142a (BCS) i masie cia\u0142a koci\u0105t, kt\u00f3re zosta\u0142y wykastrowane w wieku czterech miesi\u0119cy lub m\u0142odszych, pi\u0119ciu i sze\u015bciu miesi\u0119cy, gdy osi\u0105gn\u0119\u0142y doros\u0142o\u015b\u0107 i podesz\u0142y wiek.<\/p>\n\n\n\n Dane z Bristol Cats wykorzystane w tym badaniu dostarczaj\u0105 dalszych dowod\u00f3w na to, \u017ce kastracja koci\u0105t w wieku czterech miesi\u0119cy nie nara\u017ca ich na wi\u0119ksze ryzyko problem\u00f3w z wag\u0105 w wieku doros\u0142ym ni\u017c wykastrowanych w wieku sze\u015bciu miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n Badania s\u0105 nast\u0119pstwem wezwa\u0144 do przeprowadzenia bardziej d\u0142ugoterminowych bada\u0144 nad skutkami zdrowotnymi kot\u00f3w wykastrowanych przed okresem dojrzewania przez niekt\u00f3rych lekarzy weterynarii. Poniewa\u017c kastracja jest znanym czynnikiem ryzyka oty\u0142o\u015bci u doros\u0142ych kot\u00f3w, niekt\u00f3rzy obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce kastracja kot\u00f3w w m\u0142odszym wieku mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 to ryzyko.<\/p>\n\n\n\n Wzrost i ko\u015bciec.<\/strong><\/p>\n\n\n\n W badaniach na Uniwersytecie na Florydzie naukowcy ocenili r\u00f3wnie\u017c wzrost szkieletu, por\u00f3wnuj\u0105c 3 grupy kot\u00f3w: wykastrowanych w wieku 7 tygodni, czyli naprawd\u0119 bardzo wcze\u015bnie, wykastrowanych w \u201etradycyjnym\u201d wieku 7 miesi\u0119cy, i aktywnych seksualnie. Zwierz\u0119ta kastrowane wykazywa\u0142y wolniejsze dojrzewanie osteoklast\u00f3w, czyli kom\u00f3rek bior\u0105cych udzia\u0142 w prawid\u0142owym kszta\u0142towaniu si\u0119 ko\u015bci. Wolniejsze, ale nie nieprawid\u0142owe<\/strong>, jak si\u0119 tego pocz\u0105tkowo obawiano. Jedynym nast\u0119pstwem op\u00f3\u017anionego dojrzewania osteoklast\u00f3w m\u00f3g\u0142by by\u0107, teoretycznie, troch\u0119 d\u0142u\u017cszy wzrost ko\u015bci d\u0142ugich, ale nie zaobserwowano tego u kot\u00f3w (natomiast rzeczywi\u015bcie odrobin\u0119 d\u0142u\u017csze ko\u015bci d\u0142ugie obserwuje si\u0119 u wcze\u015bnie kastrowanych ps\u00f3w, podkre\u015blam jednak, \u017ce nadmiernego wzrostu ko\u015bci nie stwierdzono u wcze\u015bnie kastrowanych kot\u00f3w, to znaczy nie znaleziono r\u00f3\u017cnic w por\u00f3wnaniu do kot\u00f3w kastrowanych tradycyjnie w 7 miesi\u0105cu, i tych niekastrowanych). Wzrost i wielko\u015b\u0107 kot\u00f3w we wszystkich trzech grupach by\u0142 por\u00f3wnywalny, bez wzgl\u0119du na wiek kastracji. Osteoklasty u kastrowanych zwierz\u0105t dojrzewaj\u0105 oko\u0142o 8 tygodni p\u00f3\u017aniej w stosunku do zwierz\u0105t niekastrowanych, a przyczyna tego op\u00f3\u017anienia nie jest do ko\u0144ca znana, co ciekawe, wyst\u0119puje ono w tej samej postaci zar\u00f3wno u kot\u00f3w kastrowanych wcze\u015bnie, czyli w badaniu by\u0142 to 7 tydzie\u0144, jak i u tych sterylizowanych \u201etradycyjnie\u201d, czyli w 7 miesi\u0105cu. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, op\u00f3\u017anienie dojrzewania osteoklast\u00f3w i powolniejszy rozw\u00f3j ko\u015b\u0107ca wyst\u0105pi zar\u00f3wno u kot\u00f3w kastrowanych wcze\u015bnie, jak i u tych kastrowanych w dowolnym momencie do osi\u0105gni\u0119cia 7 miesi\u0105ca \u017cycia (tak naprawd\u0119 nie wiemy te\u017c, czy op\u00f3\u017anienie takie nie wyst\u0105pi\u0142oby w przypadku kastracji wykonanej w dowolnym momencie przed osi\u0105gni\u0119ciem dojrza\u0142o\u015bci osteoklast\u00f3w, czyli przed uko\u0144czeniem roku \u017cycia \u2013 \u015brednio w tym wieku ko\u0144czy si\u0119 dojrzewanie osteoklast\u00f3w u kot\u00f3w niekastrowanych; zwierz\u0119ta wzi\u0119te do bada\u0144 by\u0142y kastrowane akurat w 7 miesi\u0105cu). Z punktu widzenia szybko\u015bci kostnienia szkieletu nie ma wi\u0119c absolutnie \u017cadnego znaczenia, czy wykastrujemy kota w hodowli (zw\u0142aszcza, \u017ce nikt w hodowli nie robi tego tak wcze\u015bnie, moje koty poddane s\u0105 zabiegowi jako 13 tygodniowe koci\u0119ta), czy zrobimy to sami u kota 7-8 miesi\u0119cznego, jak to jest najcz\u0119\u015bciej zalecane. Op\u00f3\u017anienie b\u0119dzie takie samo, czyli \u015brednio o 8 tygodni.<\/p>\n\n\n\n Kolejn\u0105 obaw\u0105, niepotwierdzon\u0105 badaniami, by\u0142 strach przed wi\u0119ksz\u0105 sk\u0142onno\u015bci\u0105 do z\u0142ama\u0144 g\u0142owy ko\u015bci udowej u kot\u00f3w, co wydawa\u0142o si\u0119 na pocz\u0105tku logicznym nast\u0119pstwem p\u00f3\u017aniejszego dojrzewania osteoklast\u00f3w, i p\u00f3\u017aniejszego zanikania chrz\u0105stek nasadowych ko\u015bci d\u0142ugich. Badania nie potwierdzi\u0142y jednak takiej zale\u017cno\u015bci, nie wykaza\u0142y wi\u0119kszej ilo\u015bci z\u0142ama\u0144, w og\u00f3le ilo\u015b\u0107 z\u0142ama\u0144 w kocim \u015bwiecie jest do\u015b\u0107 znikoma, bez wzgl\u0119du na to, czy zwierz\u0119ta s\u0105 kastrowane, czy nie, a je\u015bli tak, to w jakim wieku. Nie wiem, dlaczego w artykule, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 w \u201e\u017byciu Weterynaryjnym\u201d w roku 2006, pojawiaj\u0105 si\u0119 enigmatyczne zdania w rodzaju \u201eIstniej\u0105 doniesienia o zwi\u0119kszonej sk\u0142onno\u015bci do z\u0142ama\u0144 ko\u015bci udowych u kocur\u00f3w\u201d, nie poparte podaniem \u017ar\u00f3d\u0142a tych doniesie\u0144, jakie z\u0142amania, w jakich okoliczno\u015bciach. Zdanie, kt\u00f3re wprowadza sporo zam\u0119tu, i kt\u00f3re na pewno nie pochodzi ani z bada\u0144 z 2004 roku, w kt\u00f3rym wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 1660 kot\u00f3w w r\u00f3\u017cnym wieku, ani z p\u00f3\u017aniejszych artyku\u0142\u00f3w, sprawia, \u017ce i lekarze, i opiekunowie boj\u0105 si\u0119 wczesnej kastracji kot\u00f3w. Ja sama si\u0119 jej ba\u0142am, w\u0142a\u015bnie po przeczytaniu tego artyku\u0142u, i gdyby nie angloj\u0119zyczne \u017ar\u00f3d\u0142a z konkretnymi liczbami i danymi, ba\u0142abym si\u0119 zapewne do dzi\u015b. Zdanie dziwi o tyle, \u017ce we wszelkich badaniach mierz\u0105cych op\u00f3\u017anienie dojrzewania osteoklast\u00f3w i zanikania chrz\u0105stek nasadowych wykazano, \u017ce akurat u kocur\u00f3w jest ono naprawd\u0119 nieznaczne, a jest bardziej zauwa\u017calne u kotek. To cytat z raportu:<\/p>\n\n\n\n \u201eAge at gonadectomy was not associated with the frequency of long-bone fractures in our study. One other study did find a small delay in closure of the proximal radial physis among early-age gonadectomized female cats, but if physeal closure is delayed, our results suggest that the delay does not result in more long-bone fractures. Furthermore, long-bone fractures in our study were rare overall, suggesting that physeal fractures are not a common problem for gonadectomized cats in general.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n \u201eWiek kastracji nie zosta\u0142 w \u017caden spos\u00f3b skojarzony z cz\u0119sto\u015bci\u0105 z\u0142ama\u0144 ko\u015bci d\u0142ugich w naszych badaniach. Inne badania potwierdzi\u0142y nieznaczne op\u00f3\u017anienie zanikania chrz\u0105stek nasadowych u kotek, ale nawet w przypadku takiego op\u00f3\u017anienia, badania nasze sugeruj\u0105, \u017ce op\u00f3\u017anienie to nie skutkuje zwi\u0119kszeniem cz\u0119stotliwo\u015bci z\u0142ama\u0144 ko\u015bci d\u0142ugich. Co wi\u0119cej, z\u0142amania ko\u015bci d\u0142ugich by\u0142y w naszych badaniach generalnie rzadko\u015bci\u0105, co sugeruje, \u017ce z\u0142amania takie nie s\u0105 powszechnym problemem u kot\u00f3w kastrowanych og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, mimo obaw, nie ma \u017cadnego potwierdzenia, \u017ce wczesna kastracja kota spowoduje nieprawid\u0142owy rozw\u00f3j jego ko\u015b\u0107ca. Przed\u0142u\u017cenie procesu kostnienia o 8 tygodni, w perspektywie kilkunastu lat \u017cycia kota, nie ma \u017cadnego znaczenia, je\u015bli chodzi o jego wielko\u015b\u0107 czy prawid\u0142ow\u0105 mineralizacj\u0119 ko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Androgeny maj\u0105 wp\u0142yw na mas\u0119 mi\u0119\u015bniow\u0105, ale i tutaj wiek kastracji nie ma wp\u0142ywu na ostateczn\u0105 jej wielko\u015b\u0107 \u2013 masa mi\u0119\u015bniowa zmniejszy si\u0119 po kastracji u kot\u00f3w kastrowanych p\u00f3\u017ano tak czy inaczej, i jej ostateczna wielko\u015b\u0107 jest por\u00f3wnywalna u wszystkich kot\u00f3w kastrowanych bez wzgl\u0119du na wiek kastracji, bo rozrost mi\u0119\u015bni, w przeciwie\u0144stwie do ko\u015b\u0107ca, nie jest dany raz na zawsze. Zwi\u0119kszaniu masy mi\u0119\u015bniowej u kot\u00f3w kastrowanych na pewno sprzyja\u0142 b\u0119dzie ruch.<\/p>\n\n\n\n Drogi moczowe.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kastracja jako taka przez wiele lat obwiniana by\u0142a o choroby uk\u0142adu moczowego kot\u00f3w, dop\u00f3ki danych z gabinet\u00f3w weterynaryjnych, do kt\u00f3rych trafiaj\u0105 przecie\u017c przede wszystkim w\u0142a\u015bciciele kot\u00f3w trzymanych w domach, czyli kastrowanych, nie zestawiono z badaniami kot\u00f3w wolno \u017cyj\u0105cych, niekastrowanych. Obawiano si\u0119, \u017ce cewka moczowa u kocur\u00f3w nie rozro\u015bnie si\u0119 odpowiednio, \u017ce b\u0119dzie zw\u0119\u017cona, a to z kolei prowadzi\u0107 b\u0119dzie do zator\u00f3w i chor\u00f3b w jej obr\u0119bie, a w konsekwencji w p\u0119cherzu moczowym. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce \u015brednica cewki moczowej by\u0142a podobna we wszystkich trzech grupach kot\u00f3w, a cewki zw\u0119\u017cone, predysponuj\u0105ce do schorze\u0144 dolnych dr\u00f3g moczowych, trafia\u0142y si\u0119 i u kot\u00f3w niekastrowanych. Penis wysuwa\u0142 si\u0119 w pe\u0142ni u wszystkich kastrowanych kot\u00f3w bior\u0105cych udzia\u0142 w badaniu. Dzi\u015b ju\u017c wiemy, \u017ce sk\u0142onno\u015b\u0107 do chor\u00f3b dr\u00f3g moczowych zale\u017cna jest od bardzo wielu czynnik\u00f3w, a jednym z najwa\u017cniejszych wydaj\u0105 si\u0119 niew\u0142a\u015bciwa dieta, niedostosowanie warunk\u00f3w otoczenia do wymaga\u0144 kot\u00f3w, i wynikaj\u0105cy z tego przewlek\u0142y stres. Ruch i dieta staj\u0105 si\u0119 zn\u00f3w najwa\u017cniejszymi sprzymierze\u0144cami w zapobieganiu chorobom dolnych dr\u00f3g moczowych, a szczeg\u00f3lnie pilnowanie prawid\u0142owego pH moczu.<\/p>\n\n\n\n Aspekty medyczne.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bardzo wiele os\u00f3b, w tym r\u00f3wnie\u017c lekarzy, zwyczajnie boi si\u0119 kastrowa\u0107 koci\u0119ta, ze wzgl\u0119du na niedostateczny sprz\u0119t b\u0105d\u017a brak do\u015bwiadczenia. Na pewno idealnym rodzajem narkozy dla koci\u0105t jest narkoza wziewna, ale m\u00f3j lekarz akurat tak\u0105 aparatur\u0105 nie dysponuje, i wiem, \u017ce nie jest to warunek konieczny, chocia\u017c na pewno mile widziany. Koci\u0119ta znacznie szybciej wychodz\u0105 z narkozy, w\u0142a\u015bciwie jeszcze tego samego dnia biegaj\u0105 z rodze\u0144stwem, w przypadku kotek nie obserwowa\u0142am te\u017c nigdy \u017cadnych problem\u00f3w czy depresji zwi\u0105zanych z noszeniem kubraczka (moje koci\u0119ta maj\u0105 zak\u0142adane tradycyjne szwy, wi\u0119c ubranko jest konieczne). Po prostu przez kilka pierwszych godzin przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 troch\u0119 zdziwione nowej szacie, a po odkryciu przy pierwszym jedzeniu po zabiegu, \u017ce nie przeszkadza to w niczym nape\u0142nia\u0107 brzuszka, \u015bmigaj\u0105 w ubrankach, jakby si\u0119 w nich urodzi\u0142y. Sama rana pooperacyjna goi si\u0119 b\u0142yskawicznie, i jak dot\u0105d nie obserwowa\u0142am (odpuka\u0107!) \u017cadnych komplikacji u moich wcze\u015bnie kastrowanych koci\u0105t. Wczesna kastracja kot\u00f3w zabezpiecza je te\u017c w 100% przed nowotworami sutk\u00f3w i ropomaciczem, co jest bardzo cenne, bo zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 kocich nowotwor\u00f3w to nowotwory z\u0142o\u015bliwe.<\/p>\n\n\n\n Na pewno wiedza o wczesnej kastracji kot\u00f3w, jak ka\u017cda nowa wiedza, potrzebuje czasu, \u017ceby i lekarze, i w\u0142a\u015bciciele spokojnie i rozs\u0105dnie podeszli do tematu. W ko\u0144cu niegdy\u015b zalecenia co do mycia traktowane by\u0142y jako herezja, dzi\u015b si\u0119 u\u015bmiechamy, ale jeszcze w XVII wieku lekarze odradzali k\u0105piele strasz\u0105c, \u017ce mog\u0105 one prowadzi\u0107 do przezi\u0119bie\u0144, zapalenia p\u0142uc, a w konsekwencji do \u015bmierci. Ja sama nie nale\u017ca\u0142am do \u015blepych zwolennik\u00f3w wczesnej kastracji kot\u00f3w, co ma t\u0119 zalet\u0119, \u017ce mam do\u015b\u0107 szeroki przekr\u00f3j, je\u015bli chodzi o koty kastrowane w r\u00f3\u017cnym wieku, a poniewa\u017c utrzymuj\u0119 kontakt z moimi w\u0142a\u015bcicielami, wiem, jakie schorzenia jakim kotom si\u0119 przytrafi\u0142y, i zestawi\u0107 je z czasem kastracji. Na moim niewielkim podw\u00f3rku potwierdzaj\u0105 si\u0119 wszystkie dane z przytoczonych przeze mnie bada\u0144. A\u017c szkoda, \u017ce nikt z lekarzy nie chce podj\u0105\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy z hodowcami, tak \u0142atwo by\u0142oby monitorowa\u0107 losy i zdrowie kot\u00f3w\u2026<\/p>\n\n\n\n Moje podsumowania i refleksje.<\/strong><\/p>\n\n\n\n W ci\u0105gu 8 lat hodowania urodzi\u0142o si\u0119 u mnie 59 kot\u00f3w. 18 z nich wykastrowane zosta\u0142o p\u00f3\u017ano, w okresie od 8 miesi\u0105ca do roku, a niekiedy nawet ponad roku (zale\u017ca\u0142o to od lekarzy w\u0142a\u015bcicieli moich koci\u0105t, kt\u00f3rzy bardzo r\u00f3\u017cnie ustawiali terminy kastracji). Niekt\u00f3re koty zosta\u0142y u mnie w hodowli, wi\u0119c nie zosta\u0142y wykastrowane, albo zosta\u0142y wykastrowane bardzo p\u00f3\u017ano, jako kilkuletnie zwierz\u0119ta, a 36 zosta\u0142o wykastrowanych przed wydaniem. Op\u00f3\u017anione kostnienie, potwierdzone zdj\u0119ciem RTG w wieku 10 miesi\u0119cy, stwierdzone zosta\u0142o u mojej pierwszej kotki hodowlanej \u2013 Clara okaza\u0142a si\u0119 kotk\u0105 bardzo wolno rosn\u0105c\u0105 i dojrzewaj\u0105c\u0105. Nie ma u niej mowy o wczesnej kastracji \u2013 przesz\u0142a na emerytur\u0119 dopiero w wieku 6 lat. Podobny problem z wolnym wzrostem i dojrzewaniem ko\u015b\u0107ca, pojawi\u0142 si\u0119 raz u jednej z jej c\u00f3rek, u jednego z jej syn\u00f3w, i raz u jednej z jej wnuczek, co wskazuje na genetyczne pod\u0142o\u017ce. Syn wykastrowany zosta\u0142 w wieku 8 miesi\u0119cy, c\u00f3rka wykastrowana zosta\u0142a jako kotka p\u00f3\u0142roczna, wnuczka wykastrowana zosta\u0142a przed opuszczeniem hodowli, w wieku 13 tygodni. Wszystkie wyros\u0142y na du\u017ce i silne koty, ale s\u0105 wra\u017cliwe na diet\u0119, trzeba je bardzo starannie suplementowa\u0107, i najwyra\u017aniej nie termin kastracji, bardzo r\u00f3\u017cny w przypadku ca\u0142ej czw\u00f3rki (6 lat, 8 miesi\u0119cy, 6 miesi\u0119cy, 13 tygodni) by\u0142 powodem ich wolniejszego wzrostu.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o problemy z drogami moczowymi, to i tutaj mam 1:1, czyli leczenie zapalenia p\u0119cherza moczowego, jedno u kota kastrowanego p\u00f3\u017ano, i jedno u kota kastrowanego jeszcze u mnie. Inn\u0105 spraw\u0105 jest, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 opiekun\u00f3w moich kot\u00f3w to osoby bardzo zdyscyplinowane, wykonuj\u0105 okresowe badania moczu i niekt\u00f3rzy wy\u0142apali w por\u0119 na przyk\u0142ad podwy\u017cszone pH moczu, co bez korekty diety doprowadzi\u0142oby zapewne do schorze\u0144 p\u0119cherza w postaci piasku, kamieni, a w konsekwencji infekcji, czyli teoretycznie mieliby\u015bmy kota kastrowanego z problemami dr\u00f3g moczowych. Jak jednak wida\u0107, nie kastracja, czy jej termin, by\u0142yby tego powodem. Zakwaszanie moczu to cecha indywidualna, r\u00f3\u017cne koty na tej samej karmie potrafi\u0105 mie\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne pH moczu, i nie ma to \u017cadnego zwi\u0105zku z terminem kastracji. Zaniedbanie kontroli pH moczu mo\u017ce mie\u0107 natomiast bardzo powa\u017cne konsekwencje, bo zbyt wysokie pH nie tylko sprzyja rozwojowi bakterii, ale r\u00f3wnie\u017c wytr\u0105caniu si\u0119 kamieni i piasku w p\u0119cherzu. Do podobnych rezultat\u00f3w prowadzi brak kontroli nad ilo\u015bci\u0105 wypijanej przez kota wody, zw\u0142aszcza, je\u015bli jest to kot jedz\u0105cy g\u0142\u00f3wnie such\u0105 karm\u0119 \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 takich kot\u00f3w pije za ma\u0142o, co r\u00f3wnie\u017c sprzyja rozwojowi chor\u00f3b dolnych dr\u00f3g moczowych. Kot, kt\u00f3ry pije zbyt ma\u0142o to taki, w kt\u00f3rego p\u0119cherzu mocz zalega bardzo d\u0142ugo, i stanowi doskona\u0142\u0105 po\u017cywk\u0119 dla bakterii, kt\u00f3re rozwin\u0105 si\u0119 tym szybciej, im wy\u017csze pH b\u0119dzie on mia\u0142. Kot, kt\u00f3ry sika raz b\u0105d\u017a dwa razy dziennie to kot, u kt\u00f3rego nale\u017cy si\u0119 obawia\u0107 schorze\u0144 dr\u00f3g moczowych, bez wzgl\u0119du na to, czy jest kastrowany, czy nie, i w jakim wieku kastracj\u0119 przeprowadzono.<\/p>\n\n\n\n Co do oty\u0142o\u015bci \u2013 no c\u00f3\u017c, \u017caden z kot\u00f3w w mojej hodowli nie jest oty\u0142y, nawet dziewi\u0119cioletnia ju\u017c Clara, od trzech lat ciesz\u0105ca si\u0119 \u017cyciem kastratki. Kastratk\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c Borgia, kt\u00f3ra w tym roku sko\u0144czy 7 lat. Osi\u0105gn\u0119\u0142am to diet\u0105 ubog\u0105 w w\u0119glowodany, i bardzo starannym zaplanowaniem przestrzeni domowej, dzi\u0119ki czemu koty codziennie urz\u0105dzaj\u0105 sobie do\u015b\u0107 intensywne gonitwy i zabawy. Moje koty maj\u0105 stosunkowo du\u017co ruchu, i wiem, \u017ce te w\u0142a\u015bnie czynniki \u2013 dieta i ruch \u2013 s\u0105 kluczowe. Pisz\u0105c \u201edieta\u201d nie mam bynajmniej na my\u015bli karm dla kot\u00f3w kastrowanych, poniewa\u017c s\u0105 one niskokaloryczne, z nadmiern\u0105 ilo\u015bci\u0105 w\u0119glowodan\u00f3w, kt\u00f3rych kot nie potrafi przerobi\u0107 na nic innego poza t\u0142uszczem, a niewielka ilo\u015b\u0107 kalorii nie daje odpowiedniej dawki energii do biegania. Uwa\u017cam, \u017ce diety dla kastrat\u00f3w s\u0105 w\u0142a\u015bnie \u015blep\u0105 uliczk\u0105, prowadz\u0105c\u0105 do oty\u0142o\u015bci, a cz\u0119sto i do niedobor\u00f3w. W dietach tych jest wiele substancji, kt\u00f3re maj\u0105 przyspieszy\u0107 i ograniczy\u0107 wch\u0142anianie, \u017ceby nie doprowadza\u0107 do oty\u0142o\u015bci. Niestety, upo\u015bledzone wch\u0142anianie nie dzia\u0142a jako\u015b wybi\u00f3rczo, i koty na tych karmach cz\u0119sto maj\u0105 niedobory, nie chce im si\u0119 biega\u0107, wi\u0119c po prostu jedz\u0105, \u015bpi\u0105, i tyj\u0105 tak czy inaczej. Z punktu widzenia biologii kota nie ma podstaw, \u017ceby jad\u0142 on inn\u0105 karm\u0119, o innym sk\u0142adzie, ze wzgl\u0119du na wiek, bo dieta kota jest taka sama, gdy tylko zostanie on odstawiony od maminej mleczarni. Ale na temat diet i \u017cywienia mamy inny w\u0105tek.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o sprawy behawioralne, widz\u0119 ogromn\u0105 korzy\u015b\u0107 z wczesnej kastracji kot\u00f3w. Moje starsze koty mia\u0142y okresy \u201eodchodzenia\u201d od w\u0142a\u015bcicieli, mniej lub bardziej nasilone, gdy zaczyna\u0142y dojrzewa\u0107. Kocury zaczyna\u0142y znaczy\u0107, kotki robi\u0142y si\u0119 niedotykalskie i chud\u0142y jeszcze przed wyst\u0105pieniem wyra\u017anych objaw\u00f3w rujki, cz\u0119sto robi\u0142y si\u0119 nadpobudliwe i p\u0142ochliwe. To normalne objawy, obserwujemy je cz\u0119sto u naszych kotek hodowlanych. Oczywi\u015bcie objawy te mia\u0142y r\u00f3\u017cne nasilenie, niekiedy nie by\u0142y bardzo uci\u0105\u017cliwe (wszystko te\u017c zale\u017ca\u0142o od tego, jak d\u0142ugo dany weterynarz kaza\u0142 czeka\u0107 z kastracj\u0105). U kot\u00f3w kastrowanych p\u00f3\u017ano, szczeg\u00f3lnie u kocur\u00f3w, w\u0142a\u015bciciele zauwa\u017cali po kastracji wyra\u017any spadek masy cia\u0142a, odsuni\u0119cie si\u0119 od cz\u0142owieka, co\u015b w rodzaju depresji \u2013 mieli \u201esmutnego kota\u201d. Na szcz\u0119\u015bcie nigdy nie trwa\u0142o to d\u0142ugo, najd\u0142u\u017cej 2 miesi\u0105ce, na og\u00f3\u0142 znacznie kr\u00f3cej, ale pokazywa\u0142o, jak silnym wahni\u0119ciem dla organizmu by\u0142o raptowne pozbawienie go hormon\u00f3w w okresie ich bardzo wysokiego poziomu we krwi. Wiem, \u017ce niekt\u00f3rzy weterynarze uwa\u017caj\u0105, \u017ce kot powinien ca\u0142kowicie dojrze\u0107, tak psychicznie, i dlatego ka\u017c\u0105 czeka\u0107 z kastracj\u0105. ja si\u0119 z tym jednak nie zgadzam, kot, z chwil\u0105, gdy ma \u017cy\u0107 pod jednym dachem z cz\u0142owiekiem, b\u0119dzie mia\u0142 tym lepsze \u017cycie, im bardziej pro-ludzki i przyjazny b\u0119dzie w stosunku do cz\u0142owieka. Nie wszyscy bez problemu zgodz\u0105 si\u0119 na wszelkie zachowania zwi\u0105zane z seksualno\u015bci\u0105, a niekt\u00f3re z tych zachowa\u0144 pozostaj\u0105, mimo przeprowadzonej kastracji, je\u015bli przeprowadzona zostanie ona zbyt p\u00f3\u017ano. Mo\u017cna oczywi\u015bcie dyskutowa\u0107, czy ludzie tacy w og\u00f3le powinni mie\u0107 kota w domu, ale taka dyskusja w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w przeprowadzana by by\u0142a, gdy mleko jest ju\u017c rozlane, czyli kot w domu jest. Wiele takich os\u00f3b faktycznie odpowiada sobie, \u017ce nie, oni na kota gotowi nie s\u0105, i kot l\u0105duje na dworze, bo przecie\u017c sobie poradzi. Wczesna kastracja kot\u00f3w, pozostawiaj\u0105c je psychicznie kochanymi, du\u017cymi dzie\u0107mi, jest najlepszym dla nich zabezpieczeniem dobrych, kochaj\u0105cych, spokojnych opiekun\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Chcia\u0142abym wspomnie\u0107 o jeszcze jednej rzeczy, o kt\u00f3rej na og\u00f3\u0142 nie m\u00f3wi si\u0119, ods\u0105dzaj\u0105c hodowc\u00f3w kastruj\u0105cych koci\u0119ta przed wydaniem od czci i wiary. To, \u017ce kastracja to konkretny koszt, wie ka\u017cdy, chocia\u017c nie zawsze u\u015bwiadamia sobie, jakiego rz\u0119du s\u0105 to pieni\u0105dze, kupuj\u0105c kota. Opr\u00f3cz pieni\u0119dzy jest jednak jeszcze co\u015b, czego si\u0119 ju\u017c nie wycenia \u2013 praca w\u0142o\u017cona w opiek\u0119 po kastracyjn\u0105. To dodatkowe wolne do wzi\u0119cia w pracy, to nerwy i niepok\u00f3j, czy wszystko dobrze si\u0119 goi, to cz\u0119sto ogromne psychiczne obci\u0105\u017cenie, szczeg\u00f3lnie dla opiekun\u00f3w kotek. To prawda, \u017ce wcze\u015bnie kastrowane koci\u0119ta niezwykle szybko dochodz\u0105 do siebie, nie zmienia to jednak faktu, \u017ce hodowca bierze na siebie ca\u0142y trud i odpowiedzialno\u015b\u0107 za prawid\u0142owo przeprowadzony zabieg i rekonwalescencj\u0119. W kategoriach finansowych, tak ch\u0119tnie wysuwanych przez przeciwnik\u00f3w wczesnej kastracji kot\u00f3w, to r\u00f3wnie\u017c d\u0142u\u017csze, o 3 tygodnie, przebywanie koci\u0105t w hodowli, i ka\u017cdy, kto jest ju\u017c w\u0142a\u015bcicielem kota wie, jakie to dodatkowe koszty. Pomijaj\u0105c cen\u0119 samej kastracji, w przypadku kotek dochodz\u0105cych w niekt\u00f3rych gabinetach do 300 z\u0142, koszt jedynie wy\u017cywienia kota 12 tygodniowego przez kolejne 3 tygodnie, to dodatkowe 200 z\u0142 wydane przez hodowc\u0119 na kociaka, w ka\u017cdym razie przy moim systemie \u017cywienia i suplementowania. Do tego dochodzi d\u0142u\u017cszy pobyt w hodowli, w kt\u00f3rej niekiedy pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejne koci\u0119ta. Na pewno wi\u0119c decyzja o kastracji jeszcze w hodowli nie jest decyzj\u0105 korzystn\u0105 dla hodowcy z punktu widzenia ekonomii. To tak do przemy\u015blenia dla wszystkich, kt\u00f3rzy podsumowuj\u0105 nasz\u0105 prac\u0119 jako jedn\u0105 wielk\u0105 pogo\u0144 za zarobkiem.<\/p>\n\n\n\n Artyku\u0142 autorstwa Doroty Szadurskiej<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wczesna kastracja Wczesna kastracja kot\u00f3w ju\u017c od lat budzi wiele kontrowersji. Przedstawiana przez niekt\u00f3rych jako \u201efanaberia rodem ze Stan\u00f3w\u201d, lub wymys\u0142 hodowc\u00f3w zazdrosnych o swoje ewentualne dochody, w rzeczywisto\u015bci jest jedynym skutecznym sposobem na ograniczenie nadmiernej populacji zwierz\u0105t domowych, r\u00f3wnie\u017c tych rasowych, a przede wszystkim swobodnie wychodz\u0105cych kot\u00f3w domowych. Przyczyn\u0105 \u015bmierci numer jeden w\u015br\u00f3d bezdomnych […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"single-post-no-sidebar-full-width","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-125","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poradnik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blekitek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blekitek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blekitek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blekitek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blekitek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blekitek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":758,"href":"https:\/\/blekitek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125\/revisions\/758"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blekitek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blekitek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blekitek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blekitek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}